سه شنبه 1395/11/5 - 28 : 6
مشخصات امام جمعه
صمد ناصری
صمد ناصری
خسروشهر
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1395/10/10
اخلاق نبی مکرم اسلام در برخورد با دوستان و دشمنان

 خطبه اول 95/10/10

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم * بسم الله الرحمان الرحیم

لعلّک باخعٌ نفسَکَ ألّا یکونوا مؤمنین * إن نشأ نُنَزِّل علیهم من السماء آیةً فظلّت أعناقُهم لها خاضعین (الشعراء/3-4)

 (شاید تو می خواهی برای اینکه آنان ایمان نمی آورند، خود را از شدت اندوه هلاک کنی * اگر بخواهیم ، معجزه ای بزرگ از آسمان بر آنان نازل می کنیم که فروتنانه و بی اختیار در برابرش گردن نهند).

   اوصیکم و نفسی بتقوی الله عباد الله اتقوی الله (خودم و شما عزیزان را به رعایت تقوای الهی دعوت می کنم بندگان خدا، خداوند همه اعمال و رفتار ما را می بیند از خدا پروا کنیم و حدود الهی را رعایت کنیم).

   در ادامه بحث هفته قبل که در مورد اخلاق نبی مکرم اسلام(ص) مطالبی را بیان کردیم امروز نیز در دو بُعد از اخلاق پیامبر اسلام(ص) را که قرآن اخلاق ایشان را الگو معرفی می کند بررسی می کنم.

   بُعد اول در رابطه با رفتار پیامبر اسلام در مواجهه با دشمنان است و بُعد دوم در باره ویژگی و اخلاق خود نبی مکرم اسلام(ص) است.

   آیه اول در باره رابطه ایشان با دشمنان است که خداوند در سوره شعراء می فرماید ای رسول ما اگر می خواستیم آنها را به زور مؤمن می کردیم اما ایمان آوردن را به اختیار خودشان گذاشتیم لذا خود را هلاک نکن . لعلّک باخعٌ نفسَکَ ألّا یکونوا مؤمنین * إن نشأ نُنَزِّل علیهم من السماء آیةً فظلّت أعناقُهم لها خاضعین

(شعراء/3-4) (شاید تو می خواهی برای اینکه آنان ایمان نمی آورند، خود را از شدت اندوه هلاک کنی * اگر بخواهیم ، معجزه ای بزرگ از آسمان بر آنان نازل می کنیم که فروتنانه و بی اختیار در برابرش گردن نهند).

   در آیه 8 سوره فاطر خداوند تبارک و تعالی خطاب به پیغمبرش می فرماید خودت را به سبب ایمان نیاوردنشان اذیت نکن: فلا تذهب نفسُک علیهم حَسراتٍ إنّ الله علیم بما یصنعون.(پس مبادا جانت به سبب حسرتهایی که بر آنان می خوری از بین برود، بی تردید خدا به آنچه انجام می دهی داناست).

   و همچنین در آیه ای دیگر می فرماید: فلعلّک باخعٌ نفسَک علی ءاثارهم إن لّم یؤمنوا بهذا الحدیث أسَفاً (شاید تو می خواهی اگر این معاندان لجوج به این سخن که قرآن کریم است ایمان نیاورند خود را از شدت اندوه هلاک کنی).(کهف/6).

پیامبر اسلام حتی نسبت به هدایت دشمنان تلاش مضاعف می کرد.در تاریخ از امام صادق (ع) نقل شده که رسول خدا (ص) در جنگ بدر اصحاب را از کشتن بنی هاشم نهی کرد و فرمود فقط آنها را اسیر کنید چون حضرت می دانست که آنها بعدا ایمان می آورند. بعداز جنگ ، علی (ع) را مأمور کرد تا افرادی که از بنی هاشم اسیر شده اند را به خدمت ایشان ابلاغ کند. امیرالمؤمنین علی(ع) رفت و خبر اورد که عباس وعقیل ونوفل بن حارث به دست مسلمانان اسیرشده اند.

   علی(ع) عباس را نزد رسول خدا (ص) اورد.پیامبر اسلام(ص) خطاب به عباس فرمود: فدیه خود و براده زاده هایت را بپرداز.

عباس گفت : ای محمد(ص) آیا می خواهی نزد قریش گدایی کنم؟

   رسول خدا (ص) فرمود: آنچه را نزد ام الفضل گذاشتی و به او گفتی اگر بلائی بر سرم آمد این پول را برای خود و فرزندان است خرج کن، را به عنوان خراج بپرداز.

   عباس گفت: برادرزاده چه کسی این خبر را به تو داده است؟

   پیامبر(ص) فرمودند: جبرئیل از سوی خدا مرا با این امر خبردار کرده است.

   عباس گفت: به خدا قسم هیچ کس از این قضیه خبر ندارد مگر من و همسرم. شهادت می دهم که تو رسول خدا هستی. (روضة الکافی/ص202- المیزان /ج9/ص140)

   در این مورد پیامبر اسلام(ص) با عموی خود آنطور برخورد کرد که با دیگران همین رفتار را انجام میداد و هیچ فرقی بین فامیل وغیرفامیل نگذاشت.

   تبلیغ ایشان به طوری جدی و از خود گذشتگی بود که در آیات اول سوره طه خداوند خطاب به پیغمبرش می فرماید: طه * ما انزلنا علیک القرءان لتشقی ( طه * ما قرآن را به تو نازل نکردیم که خود را سخت به زحمت بیفکنی). با تمام وجود به تبیلغ دین همت می گماشت و در بسیاری از مواقع هم پیروز می شد همچنان که در اسلام آوردن عباس و نوفل و غیره بسیار کوشید و در بعضی موارد هم به خاطر عناد خود شخص اسلام نمی آوردند.

  اما در بُعد دوم به خصوصیات زندگی پیغمبر اشاره میکنم که هر روز می توانیم در زندگی خود به کار ببندیم.

  از اخلاق آن حضرت در مورد آداب نشستن ایشان در مجلس : چنین نقل شده که در مجلس نشست و برخواستشان با یاد خدا بود و درمجلس جای مخصوص به خود قرار نمی داد

   اگر کسی نیاز به کمک داشت اگر مقدور بود روا می کرد و إلّا به سخن نیکی و وعده جمیلی او را راضی می کرد  وهمه را به رعایت تقوای الهی و پرهیزکاری وصیت می نمود.

   سخن کسی را قطع نمی فرمود مگر اینکه باطل بگوید و احدی را سرزنش نمی کرد.

   ایشان هر روز هفتاد مرتبه استغفر الله و اتوب الیه می گفت. اصلاً در طول عمر خویش حتی یک مرتبه هم اسراف نکرد و در عین حال سَخی ترین مردم بود و هرگز برای به دست آوردن مال دنیا خشمگین نمی شد و صاحبان علم و اخلاق حسنه را گرامی می داشت و عذر همه را قبول می کرد.

   هرگز زنان و خدمتکاران خود را نفرین نکرد و بدی را با نیکی پاسخ می داد و به هر کس می رسید ابتدا به او سلام می کرد.

   انس بن مالک می گفت در طول ده سال که خدمت رسول خدا (ص) بودم هرگز به من حتی اُف نگفت و معمولا روزه می گرفت و با شربت افطار می کرد.

  

 

 

    وهمچنین از انس بن مالک در مورد اخلاق زیبای پیامبر در مورد اشتباهی که افراد مرتکب می شد نقل شده که روزی شربت آن حضرت را که هر روز قبل از خواب آماده می کردم مهیا کردم اما ایشان دیر به خانه آمدند. گمان کردم که بعضی از اصحاب، آن حضرت را به شام دعوت کرده اند لذا من شربت را نوشیدم اما یک ساعت بعد از عشاء ایشان تشریف آوردند. از دیگر اصحاب پرسیدم : آیا پیامبر  در جایی افطار کرده اند؟

گفتند : نه

آن شب را به روز آوردم اما بسیار غمگین که حضرت (ص) شربت را طلب کند اما شربت نباشد و گرسنه شب را روز کند و همانطور شد و ایشان در حالی که روزه گرفته بود و اصلاً چیزی از من نخواستند.

  صبر زیادی در برابر مشکلات داشتند از جمله در برابر مرگ فرزندانشان . کلینی با سند خود از جابر از امام باقر(ع) روایت کرده است که فرمود:به هنگام مرگ قاسم ،رسول خدا (ص) بر حضرت خدیجه (س) وارد شدند و دیدند که حضرت خدیجه گریه می کند از او سؤال کرد که چه چیز باعث گریه ات شده است؟ حضرت خدیجه (س) گفت: مرگ فرزند شیر خوارم باعث گریه ام شده است. حضرت فرمود: ای خدیجه آیا راضی نیستی که در روز قیامت جلوی درِ بهشت بیایی و قاسم در حالی که در آنجا ایستاده است دست تو را بگیرد و به بهشت ببرد و در بهترین مکان تو را جای دهد؟

   و این کار برای هر مؤمنی انجام می گیرد و خداوند کریم تروعادلتر از آن است که میوه قلب کسی را از او بگیرد و بعد از آن او را عذاب کند. (بحار/ج2/ص19و96) و (فروع کافی/ج1/ص59)

   هدایت رسول الله به قدری زیبا بود که قلب حضرت خدیجه(س) با سخن ایشان آرام گرفت و ما نیز در هدایت همنوعان خود به زیبایی و با خوشخولقی رفتار کنیم.

   پس در بُعد دوم بعضی ازاخلاق حسنه پیامبر اسلام(ص) بررسی کردیم و اگر این اخلاق را در زندگی بکار ببریم بسیاری از مشکلات در زندگی حل خواهد شد.

ارتباط با امام جمعه