دوشنبه 1396/1/7 - 17 : 5
مشخصات امام جمعه
علیرضا کشاورز بارگاهی
علیرضا کشاورز بارگاهی
سعد آباد
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1395/12/13
احسان ونیکوکاری یکی از اصول اساسی ارزشها در جامعه اسلامی است

خطبه اول

اوصیکم عبادالله ونفسی بتقوی الله.خودم وشما عزیزان وخوبان سعادتمند ،توفیق یافته به حضور درمجلس انس و ذکر پروردگار نماز سیاسی ،عبادی جمعه را دراین لحظات عرفانی ونورانی و گاه استجابت دعا ونیایش به رعایت تقوی الهی ،عشق ورزی به عبادات انجام اعمال صالح ونیک توصیه وسفارش می کنم.

باعنایت به اینکه درآستانه روز احسان ونیکوکاری هستیم دراین خطبه بحثی را تحت عنوان احسان ونیکوکاری نشان کرامت انسانی تقدیم حضورتان می کنم خوب است معنای احسان را بدانیم.احسان از ریشه حسن گرفته شده وبه معنای نیکوکاری وکار نیک وپسندیده است که در دو معنای نعمت بخشیدن به دیگری واحسان درکار عمل کاربرد دارد.مثلا:کسی که علم نیکویی ودانش مفیدی را بیاموزد یا علی نیکی را انجام دهد.از جمله نیکوکاران ومحسنین به حساب می آید.

احسان ونیکوکاری یکی از اصول اساسی ارزشها در جامعه اسلامی است براین اساس خداوند درقرآن کریم همگان رابه انجام آن فرمان داده خداوند درآیه90سوره نحل می فرماید:( إِنَّ اللَّهَ يَأمُرُ بِالعَدلِ وَالإِحسانِ وَإيتاءِ ذِي القُربىٰ وَيَنهىٰ عَنِ الفَحشاءِ وَالمُنكَرِ وَالبَغيِ  يَعِظُكُم لَعَلَّكُم تَذَكَّرونَ)همانا خداوند فرمان به عدل و احسان می دهد وبذل وعطای خویشاوندان امر می کند واز افعال زشت ومنکر وظلم نهی می نماید.وبه شما از روی مهربانی پند می دهد شاید که موعظه خدا را بپذیرید.بانگاهی به آیه در می یابیم که خداوند جامع ترین برنامه اجتماعی وانسانی واخلاقی رادراین آیه بیان می کند.

شش اصل مهم و ماموربه وسه اصل منفی ومنهی عنه است دراین آیه ذکر شده است.در آغاز آیه خداوند به عدل احسان وبخشش به نزدیکان امرمی کند:(ان الله یامر بالعدل واحسان وایتاء ذی القرانی)چه قانونی از عدل وسیعترین و گیراتر وجامعترمی شود.

عدل همان قانونی است که تمام نظام هستی برمحور آن می گردد.به تعبیر رسول مدنی آسمانها وزمین وهمه موجودات با عدالت برپا هستند.( بالعدل قامت السماوات الارض)(عوالی اللائی ج4ص103)وحافظ شیرین سخن از کلام نبوی بهره برد وفرمود.

می نوش وجهان بخش که از زلف کمندت.    شد گردان بدخواه گرفتار سلاسل

دور فلکی یک سربر منهج عدل است    خوش باش که ظالم نبرد راه به منزل

حافظ قلم شاه جهان مقسم رزق است          از بهر معیشت مکن اندیشه باطل

 

جامعه انسانی که گوشه کوچکی ازاین عالم پهناور وگسترده است.نمی تواند ازاین قانون عالم شمول برکنار باشد وبدون عدل به حیات سالم خود ادامه دهد.معنای واقعی عدل یعنی قرار گرفتن هرچیزی در جای خود.علی(ع)در حکمت427نهج البلاغه می فرماید:(العدل یضع الامور مواضعها)عدالت وعدل هرچیزی وهر امری رادرجای خود قرار می دهد.به همین خاطر فلاسفه درتعریف عدل می گویند:(وضع کل شیءفی موضعه)قرار گرفتن هرچیزی درجای خود است.خداوند هم به این معنا عادل است که هر چیزی را درعالم تکوین در جای خودش قرار داده ونظام هستی رابر منهج عدل بنا نهاده است.شما در خلقت انسان وسایر موجودات به خوبی بنگرید این عدالت را می بینید.به خودمان یک نگاهی بیندازیم قرار گرفتن چشم وگوش وبینی ودست وپا... رادرجای خود نشانی از عدل خداوند می بینیم.ما عدل و عدالت خداوند را در ذره ذره اشیاء ساری و جاری می بینیم واین نشانگر ربوبیت ورحمانیت خداوند است.لذا عدل وعدالت در جامعه انسانی هم همانند عدل وعدالت در نظامی هستی لازم وضروری است هرگونه انحراف افراط وتفریط وتجاوز از حد ومجاوز به حقوق دیگران برخلاف اصل عدل است.بزرگان جامعه سالم را به بدن  سالم  تشبیه می کنند.می گویند یک انسان سالم کسی است که تمام دستگاه های بدن او وهر یک از اعضاء کار خودش را بدون کم وکاست انجام دهد.اما به محض اینکه یک یا چند دستگاه درانجام وظیفه کوتاهی کند یا درمسیر تجاوز گام نهد فورا آثار اختلال درتمام بدن نمایان می شود وبیماری حتمی است.

جامعه انسانی نیز همانند بدن یک انسان است که بدون رعایت اصل عدالت بیمار خواهد بود.لذا مسئله عدل و عدالت از اساسی ترین موضوعات جامعه انسانی است.به همین خاطر علی(ع)این عدل مجسم در خطبه215نهج البلاغه می فرماید:( وَ اللَّهِ لَوْ أُعْطِيتُ الْأَقَالِيمَ السَّبْعَةَ بِمَا تَحْتَ أَفْلَاكِهَا عَلَى أَنْ أَعْصِيَ اللَّهَ فِي نَمْلَةٍ أَسْلُبُهَا جُلْبَ شَعِيرَةٍ مَا فَعَلْتُه)به خدا سوگند اگر اقالیم هفت گانه عالم را وهرچه در زیر آسمان است به من دهند تا فرمانی خداکنم.آن قدر که پوست جوی رااز مورچه ای به ظلم برپایم.انجام نخواهم داد.

به آیه برگردیم:خداوند بلافاصله بعد از عدل به احسان توصیه می کند این بیانگر این است که عدل باهمه قدرت وشکوه وتاثیر عمیقی که در مواقع بحرانی واستثنایی دارد به تنها کار ساز نیست باید احسان را پشت سرخود داشته باشد.به تعبیر روش تر درطول  زندگی انسانها مواقع حساسی پیش می آید که حل مشکلات به کمک اصل عدالت به تنهایی امکان پذیر نیست بلکه نیاز به ایثار وگذشت وفداکاری دارد که بااستفاده از اصل احسان باید تحقق پیدا کند.مثلا:دشمن غداری به جامعه ای تجاوز وحمله کرده ویا طوفان وسیل وزلزله بخشی از کشوری را ویران کرده.اگر مردم در چنین شرایطی بواهند درانتظار بنشینند تاباگرفتن مالیاتهای عادلانه وسایر قوانین عادی مشکل حل شود.زمان می برد وامکان پذیر نیست.اما اینجاست که وقتی همه کمک می کنند وامکانات خود را بسیج می کنند واحسان وایثار می کنند درحق دیگران مشکل حل می شود.به همین خاطر در روایات به احسان عنایت ویژه ای شده وائمه هدی وپیامبر گرامی اسلام مردم را دعوت به احسان در حق همدیگر نموده است.وعلی(ع)می فرماید:( طُوبی لِمَنْ اَحْسَنَ اِلی العِبادِ وَ تَزَوَّدَ لِلْمَعادِ.)خوشابه حال آن که به بندگان خدا نیکی کند وبرای آخرت خود زاد وتوشه برگیرد.(غررالحکم ودر رالکم ج5955)

فرهنگ نیکی واحسان فرهنگی مقبول درمیان همه اقوام وملل است وهمه بزرگانی که طعم انسانیت را چشیده اند به انجام آن توصیه کرده اند.سعدی می گوید: تونیکی واحسان رادر دستور کار خود قرار بده ودرانجام آن کوتاهی مکن که خداوند پاداش تورا خواهد داد.

تونیکی می کن ودر دجله انداز        که ایزد در بیاباتت دهد باز

 

انشاءالله داستان تاریخی وضرب المثل این شعر را درخطبه ای دیگر بیان خواهیم کرد.

خطبه دوم

درآغاز این خطبه حکمت426نهج البلاغه علی(ع)راتقدیم حضورتان می کنم حضرت می فرماید:( وَ قَالَ ع لاَ یَنْبَغِی لِلْعَبْدِ أَنْ یَثِقَ بِخَصْلَتَیْنِ اَلْعَافِیَهِ وَ اَلْغِنَى بَیْنَا تَرَاهُ مُعَافًى إِذْ سَقِمَ وَ بَیْنَا تَرَاهُ غَنِیّاً إِذِ اِفْتَقَرَ)سزاور نیست که بنده خدابه دو خصلت اعتماد کند تندرستی وتوانگری زیر درتندرستی ناگاه اورابیمار بینی ودر توانگری ناگاه او را تهیدست.انسان همواره فریب سلامتی وتوان مالی خود را می خورد وهر فاجعه ای بار می آورد وهر غفلتی بردامن او می نشیند بخاطر همین مسئله است.اگر انسان به بیماری وتنگدستی درحال سلامت وتوان مالی بنگرد رفتارش عوض خواهد شد لذا بگوشیم تاقبل از اینکه بیماری وتنگدستی به سراغ ماآید از نعمت پروردگار استفاده کنیم وبهره ببریم.

مناسبتها:14اسفند روز احسان ونیکوکاری وهفته احسان ونیکوکاری را گرامی می داریم.توصیه می کنم باتوجه به اینکه درآستانه سال نوقرار داریم کمکهای خود رابه چادرهای احسان ونیکوکاری که درشهر برپا می شود  تقدیم کنید.ودل نیازمندان را شاد ولبخندی برلبان نیازمندان بنشانیم.به قول شاعر:

تاتوانی به جهان خدمت محتاجان کن        به دمی یا درمی یا قلمی یاقدمی.

15اسفند روز درختکاری را گرامی می داریم.در ادیان وفرهنگهای مختلف جهان درخت ودرخت کاری جایگاه خاصی دارد ودین اسلام  به کاشت درخت تشویق وترغیب کرده وبعضی از بزرگان دین مانند انبیاء وائمه به کاشت درخت و کشاورزی اشتغال داشته اند علی(ع)سمبل  و نماد باغ دار نمونه وکسی است که باغ های فراوان خرما در مدینه ایجاد کرد ودر راه خدا وقف نمود.پیامبر اکرم  ص می فرماید:اگر شخصی درختی بکارد یا مزرعه ای رابه زیر کشت ببرد وانسانها وحیوانات یا پرندگان از آن بخورند این کار صدقه ای از طرف آن شخص شمرده می شود.لذا امروز با توجه به صنعتی شدن جوامع بشری درختان نقش حیاتی در زندگی بشر دارند.لذا توصیه می کنم باغات و درختان در بیابانها و شهرها را بیشتر مورد عنایت قرار دهید که حیات آنان مساوی با حیات وزندگی سالم خودمان است.

از حضور معنوی مردم در مراسم فاطمیه وراهپیمایی خیابانی تشکر می کنم به همشریان عزیز توصیه می کنم یکی از ابزارهایی که می تواند حیات اجتماعی مارا رقم بزند وما را زنده نگه دارد حضور در اجتماعات مذهبی وسیاسی است.لذا حضور درنماز جمعه ومناسبتهای دیگر:وحضور در مساجد امری لازم برای حیات اجتماعی جامعه است که باید درشهر ماپررنگتر شود.

روز گذشته وزیر محترم جهاد کشاورزی واستاندار عزیز نماینده محترم  دشتستان و فرماندار دشتستاان وهیات همرا به شهر ما سفر کردند وطرح آبیاری تحت فشار را برسی کردند از حضور سبزآنان سپاسگزاریم وبه کشاورزان عزیز توصیه می کنم از فرصتهایی که دارد فراهم می شود حداکثر استفاده راببرید وبه استقبال این طرح حیاتی بروند وباغات رااحیاء کنند.

اخبار
ارتباط با امام جمعه