پنج شنبه 1396/1/3 - 53 : 4
مشخصات امام جمعه
محمدرضا خسروی
محمدرضا خسروی
جنت شهر
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1395/12/20
حرص و طمع ۳ـ عامل سقوط انسان

حرص و طمع

يکی از بيماريهای اخلاقی حرص وطمعه

حرص وطمع یعنی اينکه انسان از آنچه دارد احساس سيری و بي نيازی نکند ودر اموال ديگران چشم داشته باشد

طمع، حالتى است كه انسان را به ورطه محرمات مى‏كشد و از رحمت واسعه حق محروم مى‏كند و ملكوت وجود آدمى را به ظلمت و تاريكى آلوده مى‏نمايد و از انسان منبع شرّ و خطر مى‏سازد و شقاوت دنيا و آخرت را براى بشر به ارمغان مى‏آورد.

قرآن مجيد در آيه سى و دوم سوره مباركه احزاب‏ «1» طمع را ثمره مرض قلب‏ مى‏داند. قلبى كه از نور معرفت و ايمان به خدا و انبيا و اوليا محروم است، خواهى نخواهى گرفتار حالات ابليسى گوناگون از جمله حالات خطرناك طمع مولوی .
هرکه را باشد طمع الکن شود
با طمع کی چشم دل روشن شود.

از حضرت امير (عليه السلام ) از حرص پرسيده شد که حرص چيست؟ حضرت فرمودطَلَبُ الْقَلِيلِ بِإِضَاعَةِ الْكَثِيرِ » يعنی " حرص عبارت است از  خواستن چيزکم در مقابل ضايع نمودن چيز بسيار

چون انسان طمع­کار، اگر چه ممکن است در سايه طمع به اندک مالی دست پيدا کند ولی در مقابل آن خيلی از چيزهای مهّم را از دست می­دهد

حرص بيابانی است بي انتهاءکه هرکس در آن گرفتار شود هيچ وقت سير نخواهد شد.

حريص، هفتاد وهشتاد سال عمرکرده و درحالی­که مال بسيار دارد و اگر صد سال خرج کند تمام نمی­شود ولی باز بااينکه می­داند بيش از بيست سال عمر ندارد ولی همچنان مانند مورچه زراندوزی می­کند و هيچ خرج نمی­کند.

پيامبر اکرم فرمود: هرگاه برای فرزند آدم دو رودخانه طلاباشد باز رودخانه سوّم را می­خواهد و اندرون او را هيچ چيز پر نمی­کندمگرخاک

در مدح قناعت وذم طمع

1-  امام سجاد (عليه السلام ) فرمود

من تمام خير را ديدم که در قطع طمع از اموال جمع شده است. وهرکس چيزی از مردم توقع نداشته و تمام کارش را بخدا بسپارد ، خدای متعال در تمام کارهايش او را اجابت خواهدکرد."

 

عبدالاعلی بن اعين می گويد از امام صادق (عليه السلام ) شنيدم که می فرمود:

« وَ الْيَأْسُ مِمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ عِزٌّ لِلْمُؤْمِنِ فِي دِينِهِ وَ الطَّمَعُ هُوَ الْفَقْرُالْحَاضِرُ»

امام صادق‏عليه السلام از امام باقرعليه السلام روايت مى‏كند كه

مَثَل حريص به دنيا مثل كرم ابريشم است، هرچه بر دور خود بيشتر مى‏تند ازراه خروج دورتر مى‏گردد تا اينكه از غم مى‏ميرد."

امام على‏عليه السلام روايت مى‏كند كه پيامبر خداصلى الله عليه وآله فرمود:

« إِنَّ الدِّينَارَ وَ الدِّرْهَمَ أَهْلَكَا مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَ هُمَا مُهْلِكَاكُمْ
یک مستشرق:اگر ما از زياده خواهي چشم پوشي كنيم جنگ هم تكرار نخواهد شد

 

 

 

امام صادق (عليه السلام ) فرمود

 وقتی حضرت نوح از کشتی پياده شد ابليس به وی گفت: احدی در روی زمين بيش از تو در گردن من حق ندارد. براين فساق نفرين کردی و همه را نابود نمودی ومرا راحت کردی. دوخصلت به تو ياد می دهم که از آنها دوری کن ، يکی حسد که هرآنچه به سرم آمد از آن بود و ديگری طمع که هرچه به سر آدم آمد از طمع بود."

 

پرهیز از طمع

لاتَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى‌ ما مَتَّعْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْهُمْ وَلاتَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَناحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ سوره حجر

آیه مذکور دستور مهمی به پيامبر صلی الله علیه و آله مى‌دهد، می­فرماید:

هرگز چشم خود را به نعمت هاى مادى كه به گروه‌هايى از كفار داده‌ايم ميفكن اين نعمت هاى مادى نه پايدارند، نه خالى از درد سر حتى در بهترين حالاتش نگاهدارى آن سخت مشكل است،

 بنابراين چيزى نيست كه چشم تو را به سوى خود جلب كند

سپس اضافه مى‌كند، هرگز به خاطر اين مال و ثروت و نعمت هاى مادى كه در دست آنهاست، غمگين مباش.

مضرات حرص وطمع

۱- مضر به ايمان×××× ایمان را می برد

يکی از مضرّات حرص وطمع اين است که ايمان انسان را سست وضعيف می­کند وممکن است اگر شدت و مداومت داشته باشد ، ايمان انسان را از او بگيرد.

 

 

سعدان می گويد از امام صادق (عليه السلام ) پرسيدم

: الَّذِي يُثْبِتُ الْإِيمَانَ فِي الْعَبْدِ؟» يعنیچه چيز ايمان را در قلب انسان ثابت می­کند؟"فرمودندالْوَرَعُ وَ الَّذِي يُخْرِجُهُ مِنْهُ الطَّمَعُ يعنی " آنچه ايمان را دل ثابت می کند ورع وپرهيزگاری است و آنچه ايمان را از دل بيرون می­کند طمع است ".

حضرت امير (عليه السلام ) فرمودند: « صَلَاحُ الْإِيمَانِ الْوَرَعُ وَ فَسَادُهُ الطَّمَعُ

 يعنی " ورع اصلاح کننده ايمان وطمع فاسد کننده آن است.

اما چطور طمع ، ایمان انسان را ازبين می برد ، حضرت در کلام ديگر به آن اشاره می کند و می فرمايد: « 

شخص حريص از دو خصلت محروم و به دو خصلت گرفتار است:

از قناعت‏محروم شده، وبه ناآرامی وناراحتی وشکنجه روحی گرفتار،

و از رضا و خشنودى محروم شده‏ وبه بی اعتقادی وسستی عقیده گرفتار."

انسان طمع کارآنچه خدای عالم از روزی برای او در نظر گرفته است راضی نمی شود وراضی نبودن وی به تقسيم الهی يا ناشی از عدم اعتقاد به حکيم بودن الهی است ويا ناشی از عدم اطمينان به وعده های خداست .

 

۲-حرص وطمع ذلت انسان

ارزش انسان به حريت اوست چون حريت انسان، او را از کارهای پست وارذل دور نگه می دارد

طمع از آن چيزهائی است که حريت انسان را از او می گيرد و طوق بندگی بر گردنش می­اندازد که برای بدست آوردن کمترين متاع دنيا ، گرانبها ترين آبروی خود را از دست می­دهد.

                                      طمع پیشه را رنگ و رو زرد است

 حضرت امير (عليه السلام ) الطَّمَعُ رِقٌّ مُؤَبَّدٌ» يعنی " طمع بندگی ابدی است." هرکس طمع در او راه پيدا کند ، بنده خواهد بود وبرای رسيدن به آن هيچ چيز را ملاحظه نخواهد کرد.

 به همين دليل حضرت می فرمايند: الْحِرْصُ يَنْقُصُ قَدْرَ الرَّجُلِ وَ لَا يَزِيدُ فِي رِزْقِهِ."

حضرت امير (عليه السلام ) الْقَنَاعَةُ عِزٌّ وَ غِنًى والْحِرْصُ ذُلٌّ وَ عَنَاءٌ

»يعنی " قناعت ، عزت و غنی بودن است و حرص ذلت و به سختی  افتادن."

امام باقرعليه السلام فرمودند:«  بِئْسَ الْعَبْدُ عَبْدٌ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّهُ

بدترين بنده‏كسى است كه رغبت و تمايلى دارد كه او را به ذلّت مى‏كشاند.

 

۳-حرص وطمع علامت شقاوت

وَقالَ علی عليه السلام: ثَمَرَةُ الطَّمَعِ ذُلُّ الدُّنْيا وشِقاءُ الْآخِرَةِ

حضرت امير (عليه السلام ) می فرمايدالْحِرْصُ عَلَامَةُ الْأَشْقِيَاءِ

حريص همچون فقيران زندگى مى كند و همچون فقيران مى ميرد ولى همچون اغنيا در قيامت محاسبه مى شود.

امام صادق (عليه السلام ) نيز می فرمايدأَنَّ لِلْمُنَافِقِ أَرْبَعاً مِنْ عَلَامَاتِ النِّفَاقِ قَسَاوَةَ الْقَلْبِ وَ جُمُودَ الْعَيْنِ وَ الْإِصْرَارَ عَلَى الذَّنْبِ وَ الْحِرْصَ عَلَى الدُّنْيَا

                         طمع ، سه حرف دارد، هرسه توخالی

 

شراب شيطان‏

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

طمع، شراب شيطان است كه به دست آن دشمن خطرناك به كام دوستان خاصّش ريخته مى‏شود و هر كس از اين شراب مست شود، به هوش نمى‏آيد تا در جهنم و عذاب اليم حق، در كنار شيطان ديده بگشايد و به هوش آيد و معلومش گردد كه چه بلاى غير قابل جبرانى بسرش آمده.

در عيب طمع همين مسئله بس كه طمعكاران را به خريدن دنيا و فروختن آخرت و از دست دادن دين مى‏كشاند و اين مسئله در جاى خود مسئله كوچك و كمى نيست.

شدت حرص در پيری

گاهی انسان تصور می­کند که حرص وطمع مختص به دوران جوانی است وهنگامی که به پيری رسيد ، طمع نيز از او دست برخواهدداشت. اين درحالی است که

 اوّلا طمع وحرص برای جوان نيز بدتر است وثانيّاً انسان هرچقدر پيرتر می­شود حرص طمعش بيشتر می­گردد.

 پيامبر اکرم ( صلی­الله عليه وآله و سلم) فرمود

يَهْرَمُ ابْنُ آدَمَ وَ يَشِبُّ مِنْهُ اثْنَتَانِ الْحِرْصُ عَلَى الْمَالِ وَ الْحِرْصُ عَلَى الْعُمُرِ»  يعنی " فرزند آدم پير می­شود ودو خصلت در آن جوان می­­گردد: حرص به مال و حرص به عمر."

خطبه دوم

معالجه حرص وطمع

حرص انسان را به رنج و زحمت ابدى گرفتار مى­سازد.

حريص همچون فقيران زندگى مى كند و همچون فقيران مى ميرد ولى همچون اغنيا در قيامت محاسبه مى شود.

برای درمان حرص وطمع بايد آخروعاقبت دنيارا ببيند.

در نهايت هم عمر از دست برود و هم دنيا ، وانسان نيزمفلس و ورشکسته به عالم آخرت که در آن جاودانه خواهد ماند ، وارد شود.

 

 

امنيت جامعه مرهون از خودگذشتگی مادران و همسران شهدا

استقلال، امنيت و آزادی نظام اسلامی مرهون از خودگذشتگی مادران و همسران شهدا است و همه بايد برای حفظ اين استقلال و امنيت تلاش كنيم.

مادران و همسران شهدا نقش اساسی در دوران دفاع مقدس داشته‏اند و امروز هم اين نقش را به‏خوبی در جامعه ايفا می كنند.

پس از دوران دفاع مقدس و تقديم هزاران شهيد برای آبياری درخت تنومند نظام اسلامی، امروز نقش برجسته مادران و همسران شهدا در پاسداری از ارزش‏ها و آرمان‏های انقلاب اسلامی برجسته است، چراكه اين افراد ادامه دهنده راه شهدا محسوب می‏شوند.

در سال‏های اخير و به پاس قدردانی از زحمات مادران و همسران شهدا، سالروز وفات حضرت ام‏البنين(س) به‏عنوان روز تكريم از مادران و همسران شهدا نامگذاری شده است.

به نظر می‏رسد به‏منظور نهادينه كردن فرهنگ ايثار و شهادت و تجليل و الگوپذيری از ايثارگری زنان و مادران شهدا برگزاری چنين آئينی ضروری است چراكه قدردانی از اين قشر، قدردانی از شهدا است.

مادران و همسران شهدا نقش تأثيرگذاری در نهادينه كردن فرهنگ ايثار و شهادت در جامعه دارند و نبايد زحمات اين قشر دور از نگاه مسؤولان بماند.

با وجود چنين مادرانی، فرزندانی صالح تربيت شده و از جان خود برای حفظ خاك و ناموس گذشتند، استقلال، امنيت و آزادی نظام اسلامی مرهون از خودگذشتگی چنين اقشاری است. برخی مادران شهيد در مقام همسری شهيد نيز بوده و هر دو بار مسؤوليت را با خود به دوش‏ می‏كشند، اين افراد با وجود اين‏كه همسر و فرزند خود را در دوران دفاع مقدس از دست داده‏اند، 

اخبار
ارتباط با امام جمعه