پنج شنبه 1396/6/2 - 34 : 5
مشخصات امام جمعه
عباس فلاحی
عباس فلاحی
امين شهر
خطبه ها
بيانات در خطبه هاي نماز جمعه مورخ 1396/5/27
هفته بزرگداشت مساجد

به‏راستى در نظام اسلامى، مسجد چه جايگاهى دارد؟!

: فراموش نكنيم كه نظام سياسى و دولتها در جامعه انقلابى اسلامى ما برآمده از مسجد و فرهنگ مسجدى است‏.

مسجد به‏عنوان سنگر اصلى و محورى انقلاب اسلامى اولين جايى بود كه جرقه‏هاى اوليه انقلاب در آن زده شد و كانونى براى فرياد بود و قيام.

مسجد نه يك چهارديوارى خشك و بى‏روح و محلی صرفاً براى ركوع و سجود و يا تربيت فردى بلكه مسجد در تراز نظام ولايى و انقلابى، محرابش جهت حركت را نشان مى‏دهد و منبرش محتوا و ماهيت حركت را تبيين مى‏كند و جماعاتش شورآفرين و موتور محركه حركت هماهنگ و منسجم و جمعى را به تصوير مى‏كشد. بنابراين مسجد در جامعه اسلامى انقلابى، كانونى است محورى براى حركت، براى قيام و فرياد و براى رشد و پيشرفت، چنان‏كه مسجدالاقصى شاهد و نمادى بر اين مدعاست. آيا هيچ از خود پرسيده‏ايم كه چرا رژيم صهيونيستى نسبت به مسجدالاقصى حساس است؟ اگر مسجدالاقصى مسجدى بود سكولار و يا بى‏خاصيت و به‏جاى شورآفرينى، خمودى و سستى و سازش با قدرتهاى زورگو و متجاوز و ظالم را تبليغ مى‏كرد آيا باز هم مورد هجوم وحشيانه مزدوران صهيونيستى قرار مى‏گرفت؟ و يا اگر مسجدالنبى(ص) و مسجدالحرام كه متأسفانه تحت سيطره وهابيت و عوامل وابسته به استكبار قرار دارد اگر مأذنه و منصب و اجتماعات ميليونى‏اش به‏ويژه در مراسم حج يكپارچه برائت از مشركان و ستمگران بين‏المللى و فرياد بر سر آمريكا و اسرائيل و جبهه استكبارى بود آيا به همين مقدار اجازه انجام مناسك حج را مى‏دادند؟! آرى خاستگاه صاحبان قدرت همواره وجود مساجدى است ساكت و بى‏رمق و بى‏خاصيت در كنار كليساها و ديگر اماكن مذهبى جهان كه كارى به نظام سلطه و استكبار نداشته باشند و از كنار صدها و هزاران جنايت و تجاوز عليه بشريت به‏سادگى عبور كنند.

اما از منظر مكتب اهل بيت عصمت و طهارت(ع) مسجد و هر تريبون مذهبى بايد ضمن بصيرت‏افزا بودن، شورآفرين نيز باشد و در برابر مظلومان و ستمديدگان خاضع و زبانى گويا در حمايت و پشتيبانى از آنان و در برابر جبهه كفر و شرك و الحاد و ظلم و ستم، قاطع و پرصلابت و با شهامت و شجاعتى عاشورايى، چنان‏كه در كلام پاكشان اين‏گونه فرمودند: «العامل بالظلم و المعين له و الراضى به شركاء» و در مقال ديگر فرمودند: «الساكت كالراضى»

بنابراين عامل به ظلم و يارى‏دهنده ظالم و كسى‏كه رضايت به انجام ظلم داشته باشد و نيز سكوت‏كننده‏اى كه فضا و بستر را براى تحقق ظلم ظالم فراهم مى‏سازد، هر چهار گروه در انجام ظلم شريك هستند.

پرسش: چه انتظارى از دولتمردان در خصوص ظرفيتهاى مساجد وجود دارد؟

پاسخ: تغيير نوع نگاه و برداشتن ديوارهايى سختى كه بين حاكميت و دولت و دولتمردان و مساجد كشيده شده است، مهم‏ترين انتظارى است كه از مسؤولان و مديران كشور مى‏رود.

امروز حق مسجد و مسجديان متأسفانه ناديده گرفته مى‏شود.

به‏راستى چه ميزان مسجد و اهالى مسجد به‏ويژه امامان جماعت و جوانان با انگيزه مسجدى در دولتها و حاكميت به بازى گرفته مى‏شوند.

آيا چه ميزان جذب نيروى انسانى در ادارات به‏سان سالهاى اول پيروزى انقلاب از مساجد صورت مى‏گيرد؟ و آيا كدامين سياست و برنامه فرهنگى و اجتماعى است كه متأثر از فرهنگ مسجدى باشد؟

امروز مسجد با زبان بى‏زبانى از كليه مسؤولان كشورى و لشكرى به‏ويژه سران قواى ثلاثه كشور مطالبه‏گرى جدى دارد چراكه سنگر و خاكريز اوليه و اصلى انقلاب و نظام اسلامى همواره مسجد بوده است و بايد در هميشه زمان نيز مسجد باشد و اگر روزى مسجد در نظام اسلامى دچار آسيب شود و يا از رويكرد انقلابى به سكولارى سوق يابد، قطعاً مقصر اصلى آنانى هستند كه پاى سفره مسجد به مقام و منزلت‏هاى اجتماعى دست‏يافتند و حق مسجد را به‏عنوان سنگر اصلى انقلاب خواسته يا ناخواسته ادا نكردند و مسجد و فرهنگ مسجدى را در حوزه‏هاى تصميم‏سازى و تصميم‏گيرى دخالت ندادند و به‏عبارتى به حاشيه راندند و البته اكنون كه در پايان دهه چهارم انقلاب اسلامى هستيم، اين دولتمردان و سياستمداران هستند كه مديون مسجد و فرهنگ مسجدى هستند و اگر بخواهند از پشتوانه واقعى مردمى برخوردار باشند و در مقام خدمت صادقانه و مفيد گامهاى بلندى بردارند، بايد محله‏محورى و مسجدمحورى را پيشه ساخته كه محلات با محوريت مساجدند كه كانون اصلى توليد قدرت نرم و محل تمركز استعدادها و توانمنديهاى مردمى هستند. به اميد روزى كه همه شؤون نظام و جامعه متأثر از مسجد و فرهنگ مسجدى باشد كه ديگر هيچ دغدغه و دلنگرانى نخواهد ماند. ان‏شاءالله‏.

 

 

 

مناسبت‌ها:

حضرت امام جواد(ع)

حضرت امام جواد(ع) دهم ماه رجب سال ۱۹۵ هجرى قمرى در مدينه چشم به جهان گشود. پدر بزرگوارش حضرت رضا(ع) و مادر ارجمندش بانويى مصرى‏تبار به نام سبيكه بود. ريحانه و خيزران از ديگر نامهاى مادر امام جواد است. حضرت رضا در مورد منزلت فرزندش امام جواد و مادر مكرمه آن حضرت، به يارانش فرمود: من داراى پسرى شده‏ام كه همچون موسى شكافنده درياهاى علم است و مانند عيسى مادرى پاك دارد.پيشواى نهم در سن ۷ سالگى به امامت رسيد و هفده سال رهبرى شيعيان را به‏عهده داشت. دوران امامت آن حضرت با دو نفر از خلفاى ستم‏پيشه عباسى مأمون و معتصم مقارن بود.حضرت جواد در داشتن تمام صفات زيباى اخلاقى و انسانى سرآمد خوبان روزگار بود. پارسايى، علم و دانش و بخشندگى‏اش موجب شده بود با القاب جواد، تقى، مرتضى و منتجب شناخته شود. اما در اين ميان لقب «ابن الرضا» به‏خاطر شكوه و جلال امام رضا(ع) در ميان مردم شهرت بيشترى داشت.

امام جواد(ع) در سال ۲۰۳ هجرى قمرى پس از شهادت پدرش امام رضا به امامت رسيد. هنگامى كه امام رضا به دعوت مأمون از مدينه به توس رفت، امام جواد(ع) كه كودك بود، مانند ديگر افراد خانواده حضرت رضا در مدينه ماند و در سال ۲۰۲ هجرى قمرى براى ديدار پدر به مرو رفت و سپس به مدينه بازگشت.

پس از شهادت امام رضا مأمون به بغداد رفت. او كه از كمالات علمى و معنوى امام جواد آگاه بود ايشان را از مدينه به بغداد دعوت كرد. اما دولتمردان حكومت عباسى و اطرافيان مأمون از اين اقدام ناخشنود بودند، به‏ويژه آن‏كه مأمون تصميم داشت دختر خود، ام‏الفضل را به همسرى امام جواد(ع) درآورد. مأمون براى آن‏كه آن‏ها را از مقام علمى و فضل آن حضرت آگاه كند، در بغداد مجلس بحثى ميان او و دانشمندان بزرگ آن روزگار ترتيب داد. در اين مجلس، امام به پرسشهاى علما پاسخ گفت و ميزان دانش و هوش وى بر آنان آشكار شد. پس از آن مأمون دختر خود را به همسرى امام درآورد تا مراقبى دائمى و از درون خانه، بر امام گمارده باشد.

امام جواد به‏عنوان پاسدار حريم وحى از تفسيرهاى نابه‏جا و غيرعقلانى آيات قرآن جلوگيرى كرده و علما و دانشمندان را به‏سوى فهم صحيح آيات راهنمايى مى‏كرد.امام را همه مسلمانان، عالمى بزرگ مى‏دانستند. ايشان انسانى بردبار، نيكو سخن، عابد و بسيار باهوش بود. حديثهاى بسيارى از آن امام، در كتابهاى حديث، ازجمله عيون اخبار الرضا، تحف العقول، مناقب و بحارالانوار نقل شده است.

حضرت جواد مانند جده‏اش فاطمه زهرا(س) زندگى كوتاه و عمرى سراسر رنج داشت. امام نهم در آخر ماه ذيقعده سال ۲۲۰ هجرى توسط همسر خود ام‏الفضل و به دستور معتصم مسموم گشت و به سراى باقى شتافت. مزار مطهر وى در كاظمين است.

 

 

 


دحو الارض و بعد سياسى آن‏

3 چكيده: اين‏كه اساسا چرا در آداب و اعمال دينى به بزرگداشت روزى به نام «دحو الارض» توجه شده، نكته مهمى است كه نبايد در توجه دادن جامعه به آن اعمال از اين «چرايى» غفلت نمود. اين مطلب آنگاه اهميت بيشترى پيدا مى‏كند كه با كنكاش عقلى و دقت در دعاى مختصر منقول براى اين روز كه در مفاتيح ذكر شده، شاخص بودن بعد سياسى و انقلابى آن نمايان مى‏گردد.

با تعمق مختصر در مضامين اين دعا، بعد سياسى اين روز آشكار شده و علت اصرار به اهتمام در بزرگداشت آن آشكار مى‏شود و روشن مى‏گردد چرا روزه و عبادت شب و روز بيست و پنج ذيقعده اين مقدار با فضيلت عنوان شده است.

در حقيقت اين بعد كلان سياسى و حكومتى اين روز و اين دعا متاسفانه مورد غفلت واقع شده است. بى‏مورد نيست كه بنا به بعضى روايات، اين روز، روز قيام امام زمان(عج) اعلام شده است. 2

u  دحوالارض در قرآن‏

در قرآن كريم به دحوالارض اشاره شده است. خداوند در آيه ۳۰ سوره نازعات مى‏فرمايد: «و زمين را پس از آن (آفرينش آسمان و زمين) گسترش داد». بر پايه نظر بيشتر مفسران، منظور از «دَحيها» در اين آيه، همان دحوالارض است. يعنى روز پهن شدن و گسترده شدن زمين كه براساس روايات در اين روز، زمين از نقطه‏اى كه كعبه در آن واقع شده است، از آب بيرون آمده و شروع به گسترده شدن و پهن شدن كرده تا به شكل امروزى درآمده است.

هم‏چنين در آيه ۵ سوره شمس «و الارض و ما طحيها» با توجه به آن‏كه «طحيها» را هم‏معناى «دحيها» و يا حتى از باب تبديل «دال» به «طا» يك كلمه دانسته‏اند، به همين موضوع مربوط مى‏باشد.

براساس آيه قرآن «ان اول بيت وضع للناس للذى ببكة مباركا و هدى للعالمين»(آل عمران: ۹۶)؛ «همانا اولين خانه‏اى كه براى مردم ساخته شده در همين مكه وكعبه بنا نهاده شده تا باعث هدايت عالميان شود» كه آيه ثابت مى‏كند اولين نقطه‏اى كه براى مردم قرار داده شده، همين كعبه قبله مسلمانان است.

اين آيات ثابت مى‏كند زمين ابتدا به شكل امروزى نبوده و خشكى نداشته و قابل سكونت نبوده است، اما بعدا از همان نقطه كعبه شروع به پهن شدن و گسترده شدن كرده، تا اين‏كه قابل سكونت براى انسان شده است.

از مجموع اين آيات به‏خوبى درمى‏يابيم خداى متعال زمين را براى بندگى رام و مسخر انسان قرار داده و اين بندگى جداى از بعد فردى كه در اطاعت دستورات الهى و گناه و نافرمانى نكردن نمايان مى‏شود، در سطح كلان در حاكميت بندگان خدا در روى زمين به بهترين و شايسته‏ترين شكل محقق مى‏گردد.

u  محورهاى مهم دعاى دحوالارض‏

اين دعا در عين اختصار، مضامين عميقى را در بر گرفته كه در دو محور اصلى قابل تفكيك است:

الف) محور بندگى در زمين از بعد فردى‏

در اين محور كه نيمى از دعا را به خود اختصاص داده، شخص متوجه اين حقيقت مى‏شود كه خداى متعال زمين را در راستاى بندگى، رام و تسخير انسان نموده و بر اين اساس بايد از خدا مدد خواست تا در مسير بندگى حركت و از گناهان توبه نمود و از خدا خواست كه اوليائش را دستگير ما قرار دهد و بعد از مرگ كه در زير خاك و داخل زمين مدفون مى‏شويم نيز ما را به لطف و رحمتش ياد كند.

ب) محور زندگى اجتماعى انسان در روى زمين‏

اين محور برخلاف محور قبل كه به بعد فردى و عبادى مربوط مى‏شد، كاملا به بعد اجتماعى، سياسى و حكومتى زندگى بشر بر روى زمين التفات مى‏كند و در واقع خواست خدا را كه حاكميت بندگان در مسير بندگى در روى زمين است، مطرح مى‏نمايد.

در اين‏زمينه از يك‏سو به ما مى‏آموزد كه از خدا نابودى حاكمان ظالم و غاصب را با شديدترين لحنها از خدا درخواست كنيم: اللَّهُمَ وَ الْعَنْ جَبَابِرَةَ الْأَوَّلِينَ وَ الآخِرِينَ وَ بِحُقُوقِ أَوْلِيَائِكَ الْمُسْتَأْثِرِينَ اللَّهُمَ وَ اقْصِمْ دَعَائِمَهُمْ وَ أَهْلِكْ أَشْيَاعَهُمْ وَ عَامِلَهُمْ وَ عَجِّلْ مَهَالِكَهُمْ وَ اسْلُبْهُمْ مَمَالِكَهُمْ وَ ضَيِّقْ عَلَيْهِمْ مَسَالِكَهُمْ وَ الْعَنْ مُسَاهِمَهُمْ وَ مُشَارِكَهُمْ اللَّهُمَ وَ عَجِّلْ فَرَجَ أَوْلِيَائِكَ وَ ارْدُدْ عَلَيْهِمْ مَظَالِمَهُمْ‏؛

و از سوى ديگر ظهور امام زمان و برقرارى حكومت فراگير عادلانه‏اش را از خداوند طلب كنيم: وَ أَظْهِرْ بِالْحَقِ قَائِمَهُمْ وَ اجْعَلْهُ لِدِينِكَ مُنْتَصِرا وَ بِأَمْرِكَ فِى أَعْدَائِكَ مُؤْتَمِرا اللَّهُمَ احْفُفْهُ بِمَلائِكَةِ النَّصْرِ وَ بِمَا أَلْقَيْتَ إِلَيْهِ مِنَ الاَْمْرِ فِى لَيْلَةِ الْقَدْرِ مُنْتَقِما لَكَ حَتَّى تَرْضَى وَ يَعُودَ دِينُكَ بِهِ وَ عَلَى يَدَيْهِ جَدِيدا غَضّا وَ يَمْحَضَ الْحَقَ مَحْضا وَ يَرْفِضَ الْبَاطِلَ رَفْضا اللَّهُمَ صَلِ عَلَيْهِ وَ عَلَى جَمِيعِ آبَائِهِ وَ اجْعَلْنَا مِنْ صَحْبِهِ وَ أُسْرَتِهِ وَ ابْعَثْنَا فِى كَرَّتِهِ حَتَّى نَكُونَ فِى زَمَانِهِ مِنْ أَعْوَانِهِ اللَّهُمَ أَدْرِكْ بِنَا قِيَامَهُ وَ أَشْهِدْنَا أَيَّامَهُ وَ صَلِ عَلَيْهِ وَ ارْدُدْ إِلَيْنَا سَلامَهُ وَ السَّلامُ عَلَيْهِ وَ رَحْمَةُ الله وَ بَرَكَاتُهُ.

اينجاست كه بعد سياسى اين روز آشكار شده و علت اصرار به اهتمام در بزرگداشت آن آشكار مى‏شود و روشن‏ می‏گردد چرا روزه و عبادت شب و روز بيست و پنج ذيقعده اين مقدار با فضيلت عنوان شده است.

در حقيقت اين بعد كلان سياسى و حكومتى اين روز و اين دعا متاسفانه مورد غفلت واقع شده است. بى‏مورد نيست كه بنا به بعضى روايات اين روز، روز قيام امام زمان(عج) اعلام شده است.

اخبار
ارتباط با امام جمعه